۰۲۱-۷۷۳۶۳۲۲۳ | تهرانپارس، خیابان استخر، بوستان نهم، پلاک ۵۵

دانش درباره مواد مورد نیاز بدن به مادران کمک می‌کند تا به رشد جسمانی، روانی و شناختی کودکشان اهمیت بیشتری داده و تغذیه کودک به شکل صحیح و اصولی را برای رشد او به کار بندند. از این رو دسته‌بندی و معرفی مواد غذایی در این مقاله به مادران کمک می‌کند که در عین به کارگیری اصول تغذیه‌‌ کودک ، تنوع مواد مصرفی برای رشد کودکشان را هم بیشتر کنند.

تغذیه کودک

کلسیم

کلسیم برای سلامتی و رشد کودک مهم است. کلسیم ماده معدنی است که برای ساخت و تقویت استخوان‌ها و دندان‌ها عنصر اساسی است. این ماده نورون‌ها را تقویت کرده، عملکرد ماهیچه‌ها را بالا می‌برد، به لخته شدن خون کمک می‌کند و آنزیمی که غذا را به انرژی تبدیل می‌کند را فعال می‌کند. حدود ۹۹ درصد کلسیم بدن، در دندان‌ها و استخوان‌ها ذخیره می‌شود. به همین دلیل است که کودکان استخوان‌هایشان به طور مداوم  رشد می‌کند. حدود سن ۱ تا ۳ سالگی کودک در روز به ۷۰۰ میلی‌گرم کلسیم نیاز دارد و حدود ۴ تا ۸ سالگی این میزان به۱۰۰۰ میلی‌گرم در هر روز می‌رسد.

بهترین منبع کلسیم لبنیات (شیر، ماست و پنیر)، نان گندم، شلغم، اسفناج پخته و آرد غنی شده با کلسیم است. چربی محصولات لبنی، نقش مهمی را در رشد کودک شما بازی می‌کند. کودکان کوچک‌تر از دو سال برای رشد جسمی و مغزی‌شان نیاز به دریافت نیمی از کالری‌ها از طریق چربی‌ها دارند. بنابراین بایستی در تغذیه آنها محصولات لبنی پرچرب وجود داشته باشد مگر اینکه دکتر تشخیص مصرف لبنیات کم‌چرب را بدهد.

اگر مطمئن نیستید که کودکتان کلسیم مورد نظر روزانه را دریافت می‌دارد یا خیر، بهتر است در وعده‌های غذایی او شیر بیشتری وارد کنید. مثلاً در سوپ شیر بریزید. در پنکیک شیر بریزید. روی سالاد میوه یا سبزیجات شیر بریزید. او را با آبمیوه‌های غنی شده با کلسیم تغذیه کنید و حتی در مواقع اضطرار می‌توانید به او شیر شکلات بدهید. ویتامین D به جذب کلسیم بدن کمک می‌کند کودکان باید به اندازه‌ای کلسیم مصرف کنند و مصرف بیش از اندازه آن باعث ساخت سنگ کلیه می‌شود.

اسیدهای چرب مفید

مصرف اسیدهای چرب مهم است زیرا آنها به وسیله بدن تولید نمی‌شوند. این مواد به ساخت سلول‌ها، تنظیم سیستم عصبی، تقویت سیستم قلبی ـ عروقی و سیستم ایمنی بدن و نیز جذب مواد غذایی کمک می‌کنند. آنها همچنین ماده حیاتی برای عملکرد مغز و سیستم دیداری هستند. اسیدهای چرب شامل امگا۶ و امگا۳ هر دو اسیدهای چرب اشباع نشده‌اند و به سلامت قلب کمک می‌کنند. متخصصان معتقدند عدم تعادل میان امگا۶ و امگا۳ به سیستم ایمنی بدن آسیب زده و در بیماری های قلبی و دیابت نوع دو دخیل است.

امگا۳ در محصولاتی مثل بذر کتان، گردو، کلم‌پیچ، روغن سویا، روغن ماهی، ماهی‌های سالمون، ساردین، قزل‌آلای رنگین کمان، اسقومری و شاه ماهی یافت می‌شود. کودکان حدود سن ۱ تا ۳ سالگی، ۷ گرم امگا۶ و ۰/۷ گرم در هر روز نیاز دارند و در حدود سن ۴ تا ۸ سالگی، ۱۰ گرم امگا۶ و ۰/۹ گرم امگا۳ نیاز دارند که می‌بایست تحت نظارت پزشک این میزان را مصرف کنند.

آهن در تغذیه کودک

آهن در ساخت هموگلوبین، مولکول‌های حمل‌کننده اکسیژن در خون، مایوگلوبین و مولکول‌هایی که اکسیژن را در ماهیچه‌ها ذخیره می‌کنند، دخیل است. فقدان آهن می‌تواند منجر کم‌خونی و در نهایت ضعف شود. آهن روی رشد مغزی کودکان اثر دارد، در نتیجه، کم‌خونی می‌تواند منجر به مشکلات طولانی‌مدت رشد شناختی شود. کودکان ۱ تا ۳ سال حدود ۷ میلی‌گرم آهن و در حدود ۴ تا ۸ سالگی به ۱۰ میلی‌گرم آهن احتیاج دارند.

از این رو باید گوشت به صورت روزانه در تغذیه کودک گنجانده شود زیرا آهن موجود در سبزیجات به سختی جذب بدن می‌شوند. آهن برگرفته از گوشت، غذاهای دریایی و ماکیان به سرعت جذب بدن می‌شود اما جذب آهن سبزیجات مثل سبزیجات پهن‌برگ، نان گندم، میوه‌های خشک، اسفناج و تخم مرغ سخت است. می‌توانید با مصرف غذاهای حاوی ویتامین C مثل پرتقال، نارنج، توت فرنگی، فلفل قرمز و سبز، کلم بروکلی، گریپ فروت، سیب زمینی و سیب زمینی شیرین میزان جذب آهن سبزیجات را بالا ببرید. مصرف زیاد مکمل آهن در روز منجر به مسمومیت‌های کودک و درنهایت مرگ او می‌شود و بنابراین مصرف این ماده می‌بایست تحت نظارت پزشک صورت گیرد.

زینک در تغذیه کودک

بیش از ۷۰ آنزیم برای عملکرد صحیح آنزیم‌ها در هضم و متابولیسم وابسته به زینک هستند. خطر توقف رشد بدنی کودکانی که به اندازه کافی زینک مصرف نمی‌کنند، وجود دارد. کودکان ۱ تا ۳ ساله روزانه ۳ میلی‌گرم زینک احتیاج دارند و کودکان ۴ تا ۸ ساله حدود ۵ میلی‌گرم در هر روز زینک احتیاج دارند.

زینک در اکثر غذاها یافت می‌شود؛ حبوبات پخته، سیب‌زمینی، گوشت پخته، سینه مرغ بدون پوست، پنیر چدار و موزارلا، شیر، جوانه گندم، ماست کم‌چرب، جو دوسر، ران مرغ، عدس، پنیر، کره بادام زمینی.

مصرف بیش از اندازه مکمل‌ها باعث حالت تهوع، استفراغ، انقباض عضلانی شکم و اسهال می‌شود و اگر مصرف بی‌رویه ادامه یابد، مسمومیت طولانی‌مدت را به همراه دارد.

 

کودکان روزانه به مواد زیر نیز نیاز دارند:

منیزیم که در آجیل، سبزیجات پهن‌برگ و نان‌های سبوس‌دار،

پتاسیم که در میوه‌های تازه، سبزیجات، شیر، میوه و غلات،

ویتامین A که در میوه‌های رنگی مثل هویج، سیب‌زمینی شیرین، اسفناج پخته، فلفل قرمز، کلم بروکلی، گوجه فرنگی، تخم مرغ، هلو و پنیرچدار،

ویتامین C که در پرتقال، فلفل قرمز، کیوی، کلم بروکلی، گریپ فروت، انبه، سیب زمینی، گوجه فرنگی، اسفناج خام و موز،

ویتامین E که در جوانه گندم، روغن و کره آفتابگردان، کره بادام زمینی، کیوی، روغن ذرت، اسفناج، کلم بروکلی، روغن سویا و انبه و

ویتامینD که در نور خورشید در روزهای آفتابی و در ماهی سالمون، ماست غنی شده، ماهی تن، آبمیوه غنی شده، شیر غنی شده، غلات غنی شده، ماهی اسقومری، زرده تخم مرغ، مارگارین غنی شده و سیب زمینی شیرین یافت می‌شود.

منابع: