۰۲۱-۷۷۳۶۳۲۲۳ | تهرانپارس، خیابان استخر، بوستان نهم، پلاک ۵۵

اضطراب اجتماعی در کودکان اختلالی شایع است و آسیب های قابل توجهی به افراد وارد می کند. ویژگی اصلی اضطراب اجتماعی در کودک ترس آشکار و مستمر از یک موقعیت و یا تحمل استرس فراوان هنگام برخورد با آن موقعیت است که والدین متوجه آن می شوند. این اضطراب در روابط کودک (دوستی ها، فعالیت های پیش دبستانی و بیرون منزل) اختلال ایجاد می کند و باعث عذاب و پریشانی کودک می شود.

اگر کودک پیش دبستانی شما از محلق شدن به کودکان دیگر در موقعیت پیش دبستان بترسد ممکن است از خود سوال کنید که آیا این رفتار طبیعی است. اگر کودک به جای ملحق شدن به کودکان دیگر و تعامل با همسالان و مربی، در گوشه ای بایستد و دیگران را تماشا کند، وظیفه والدین و مربیان است که ابتدا مطمئن شوند این رفتار عادی است یا نه و سپس پیش قدم شوند و به کودک کمک کنند تا بر ترس و اضطراب خود مسلط شود.

ابتدا لازم است بدانید که نشان دادن اضطراب در مراحل رشد تا حدی طبیعی است و اولین مرحله آن ترس از غریبه ها درشش ماهگی است که در ۱۲ تا ۱۸ ماهگی به اضطراب جدایی از مادر یا اولین مراقبین ختم می شود و کودک با جدا شدن از مادر احساس ناراحتی می کند. بین این حالت و تفاوت خلق و خوی کودکان در بدو تولد تفاوت هست. برخی کودکان آسان هستند و به راحتی با شرایط ، افراد و تجارب جدید سازگار می شوند و شاد و آرام با اوضاع کنار می آیند. برخی دیگر به مرور گرم می گیرند و این کار به زمان نیاز دارد. ممکن است ابتدا همه چیز را پس بزنند. برخی دیگر کودکان دشوار هستند و به محض تماس با افراد و موقعیت های تازه عکس العمل نشان می دهند و میزان سازگاری آن ها با افراد و موقعیت ها بسیار اندک است.

علی رغم ترس طبیعی و تفاوت های فردی در خلق و خو برخی کودکان از دیدن افراد و موقعیت های جدید دچار ترس شدید می شوند. اگر کودکی دچار این حالت شد و ترس شدید احساس کرد و به واسطه آن گریه کرد، دچار حمله هراس شد و سعی کرد موقعیت را ترک کند دچار اضطراب اجتماعی است. موقعیت های ترسناک رایج  در کودکان عبارتند از:

  • ملاقات با غریبه ها
  • ملحق شدن به یک گروه از کودکان
  • صحبت کردن در کلاس و در مقابل سایر کودکان
  • رفتن به مهد کودک

برای اینکه وضعیت کودک خود را تشخیص دهید باید به رفتارهای زیر توجه کنید :

  • خجالت زیاد
  • دشواری در تطبیق خود
  • بی میلی در رفتن به مهد کودک
  • تماشای کودکان دیگر بدون ملحق شدن به آن ها

علاوه بر این با مشاهده کودک خود ضمن بازی می توانید متوجه ترس اجتماعی او بشوید. شاید تصور کنید سرانجام کودک با شرایط انس می گیرد و بر خجالت خود غلبه می کند. اگر ترس معمولی باشد حق با شماست و سرانجام انس میگیرد. اما در اضطراب اجتماعی عملکرد و رفتارهایی که شما به عنوان والد یا مراقب اولیه انجم می دهید می تواند بسیار یاری بخش و یا بخشی از مشکل باشد. ممکن است کودک مشکل را درونی کند و دچار اضطراب اجتماعی و افسردگی شود. و یا سرانجام مشکل را حل کند.

اضطراب اجتماعی کودک نتیجه تهدید ادراک شده کودک از محیط اجتماعی است. از طرف دیگر اکثر کودکانی که دارای اضطراب اجتماعی هستند از جانب همسالانشان طرد می شوند و یا مورد تعدی قرار می گیرند و همین روند دور باطلی را ایجاد می کند. این  کودکان معمولا خلق و خوی ترسان و بازدارنده دارند. بر اساس تحقیقات اضطراب اجتماعی کودک سن شروع قطعی ندارد. اما از سن کم آغاز می شود.

این کودکان را می توان از همان ابتدا شناسایی کرد زیرا معمولاً در جمع کم حرف می زنند . نمی توانند  با همسالان نا اشنا به راحتی دوست شوند. در سن بالاتر ممکن است دچار مشکلات رشدی اضطراب شوند. برخی از این کودکان یا هیچ دوستی ندارند و یا دوستان کمی دارند. اغلب گوشه گیر و منزوی هستند. این کودکان اغلب دچار بازداری رفتاری هم هستند . در جمع از مادر یا مراقب خود جدا نمی وند و خیلی طول می کشد تا با دیگران جوش بخورند. این خصوصیت غالبا ارثی است.

 

نکات مفید و کاربردی در ارتباط با اضطراب اجتماعی در کودکان

به کارگیری موفقیت آمیز مهارت های ارتباطی در محیط طبیعی در برطرف شدن اضطراب اجتماعی در کودک تاثیر مثبت دارد.

والدین می توانند با استحکام بخشیدن به اعتماد به نفس کودک مضطرب پیش دبستانی او را برای مقابله با چالش های زندگی آماده کنند. در اینجا چندین راهکار ارائه می شود:

  • کودک ممکن است اضطراب را از والد خود آموخته باشد. بنابراین خودتان الگوی آرامش باشید و با اعتماد به نفس رفتار کنید.
  • فرصت بدهید تا کودک با شرایط و موقعیت جدید آشنا شود و به آن عادت کند . مثلا اگر قرار است در کلاس برنامه ای اجرا کند در خانه بارها آن را تمرین کنید.
  • خیلی بیش از حد همدلی نکنید. همدلی زیادی نشان می دهد که چیز ترسناکی وجود دارد . بنابراین به جای این کار روش مقابله با موقعیت را برای کودک شرح دهید.
  • او را برای انجام کارهای جدید تشویق کنید. اما مجبور به انجام کاری نکنید.
  • سعی کنید خیلی حمایت کننده نباشید زیرا این کار مانع می شود که کودک به موقعیت عادت کند و بیشتر کمک می کند که اجتناب را بیاموزد.
  • از کودک انتقاد نکنید. این کار اعتماد به نفس کودک را تخریب می کند . شما به عنوان والد باید تحت هر شرایطی کودک را دوست بدارید و به او عشق بورزید.
  • کودک را ترغیب کنید که ویدئوهایی از کودکان شجاع را تماشا کند و الگو بگیرد. در مورد کودکان با اعتماد به نفس با او صحبت کنید و داستان بگویید.
  • به رفتارهای ناشی از ترس او چندان توجه نکنید. او را برای مقابله با مشکلات تشویق کنید.
  • با مربی او صحبت کنید تا او نیز در پرورش اعتماد به نفس و آشنایی کودک با موقعیت با شما همسو شود و هر دو یک هدف را دنبال کنید.

منبع:

گزل ،هیدی؛ کنت ایچ، رابین؛ مترجم بهاره شبگرد و همکاران، ۱۳۹۲، اضطراب اجتماعی در کودکان، بعثت

https://www.verywell.com